Riðill F: Holland, Japan, Svíþjóð, Túnis — hvað á að búast við?

Riðill F á HM 2026 er kannski jafnasti riðillinn á öllu mótinu. Engin önnur samsetning fjögurra liða býður upp á jafn mikla óvissu — Holland er sterkt en ekki ósigrandi, Japan hefur þróast í verulegt afl á heimsvísu, Svíþjóð barðist í gegnum erfiða undankeppni og Túnis kemur með afríkan metnað. Fyrir okkur á Íslandi er riðill F sérstakur af einni ástæðu: Svíþjóð er Norðurlandabróðir okkar og sú staðreynd ein gerir hvern leik í þessum riðli áhugaverðan.

Fjögur lið — enginn viss sigurvegari?

Þegar ég skoða riðil F sé ég eitthvað óvenjulegt: engin liðanna er augljóst uppáhald. Holland er sterkast á pappírnum, en liðið hefur gengið í gegnum erfitt tímabil undir stjórn Ronald Koeman. Hollenska landsliðið náði ekki á EM 2024 undanúrslit og hefur átt í vandræðum með að finna réttu blönduna af reynslu og ungum hæfileikum. Virgil van Dijk er enn varnarstoðin, en hann er 34 ára og ekki jafn hrikalegur og hann var. Memphis Depay er farinn úr myndinni hjá landsliðinu og nýir framherjar hafa ekki enn sannað sig á sama stigi.

Japan er liðið sem ég tel að flestir vanmeti. Japanskt fótboltalið á HM 2022 sigraði bæði Þýskaland og Spán í riðlinum — niðurstöður sem mörgum fannst ómögulegar. Síðan þá hefur liðið bara orðið betra. Leikmenn eins og Takefusa Kubo (Real Sociedad), Kaoru Mitoma (Brighton) og Wataru Endo (Liverpool) spila í efstu deildum Evrópu og eru vanir þrýstingi. Japan vann Asíuundankeppnina á sannfærandi hátt og kemur á HM 2026 með raunverulegan metnað — ekki bara að komast úr riðli, heldur að komast langt á mótinu.

Svíþjóð komst á HM í gegnum UEFA-umspil, sem þýðir að liðið þurfti að vinna tvo erfiða leiki til að tryggja sér sæti. Það sýnir bæði styrk — liðið gat unnið undir þrýstingi — og veikleika, því Svíþjóð endaði ekki á beinu sæti í sínum undankeppnishópi. Sænska landsliðið er í kynslóðaskiptum: Zlatan Ibrahimović er löngu hættur og nýir leikmenn eins og Alexander Isak (Newcastle) og Dejan Kulusevski (Tottenham) bera nú ábyrgðina. Isak er sérstaklega áhugaverður — hann er einn af bestu framherjum ensku úrvalsdeildarinnar og gæti orðið maðurinn sem leiðir Svíþjóð gegnum erfiðan riðil.

Túnis er fjórða liðið og á ekki að vanmeta. Túnisíska landsliðið komst úr riðli á HM 2022 í Katar og hefur sterka hefð á afríska vettvangi. Liðið spilar skipulegan varnafótbolta og er erfitt að skora á. Á HM er slík aðferðafræði oft nóg til að taka eitt eða tvö jafntefli, sem getur truflað stærri lið. Túnisískir leikmenn eru dreifðir um Evrópu og Norður-Afríku og þjálfarinn Jalel Kadri hefur byggt kerfi sem leggur áherslu á agaðar varnir og snögga sókn. Í undankeppninni vann Túnis afríska hópinn sinn af öryggi og tapaði aðeins einum leik.

Það sem gerir riðil F svo áhugaverðan er að ekkert liðanna er augljóslega veikara en hin. Á flestum HM-riðlum er eitt lið sem allir vita að muni tapa öllum leikjum — en hér gæti Túnis tekið stig af hverjum sem er, Svíþjóð gæti sigrað Japan og Japan gæti sigrað Holland. Þessi jafnvægisskipan gerir hverja spá erfiða og hvert veðmál áhugavert.

Leikjaáætlun og dagsetningar

Riðill F verður spilaður á bandarískum vettvangi og allir sex leikir fara fram á þremur vikum. Fyrsta umferðin setur tóninn: Holland gegn Japan er stóri leikurinn, en Svíþjóð gegn Túnis er jafn mikilvægur fyrir Norðurlandaliðið. Önnur umferðin blandar saman: Holland gegn Túnis og Japan gegn Svíþjóð. Þriðja umferðin hefur Holland gegn Svíþjóð og Japan gegn Túnis.

Fyrir íslenska áhorfendur er tímamunurinn sá sami og í öðrum riðlum — leikir byrja á milli klukkan 22:00 og 02:00 á íslenskum tíma. Ég mæli með að fylgjast sérstaklega með leikjum Svíþjóðar, ekki aðeins af Norðurlandasamstöðu, heldur vegna þess að Svíþjóð spilar stíl sem líkist íslenskum fótbolta: harður, skipulagður og aldrei gefast upp.

Lykilleikur — Holland gegn Japan?

Á HM 2022 gerði Japan eitthvað sem enginn bjóst við: liðið sigraði Þýskaland 2:1 og Spán 2:1 í sama riðli. Báðir sigrar komu eftir að Japan var á eftir og sýndu ótrúlega andlega styrk. Nú mætist Japan Hollandi og spurningin er: getur Japan endurtekið þetta?

Holland á marga framúrskarandi leikmenn en hefur átt erfitt með að sameina þá í heild. Koeman hefur prófað mismunandi uppsetningar og hefur ekki enn fundið formúluna sem virkar. Japan er hins vegar vel skipulagt og þekkir styrkleika sína. Japanski þjálfarinn Hajime Moriyasu hefur byggt lið sem getur breytt um taktík á meðan á leik stendur — eitthvað sem fá lið á heimsvísu geta gert jafn vel.

Ég spái því að Holland gegn Japan verði einn bestu leikir riðilstigið á HM 2026. Stuðlar hafa Holland sem létt uppáhald (um 2.20 til að vinna leikinn) en Japan er á 3.00–3.20 og jafnteflið er á 3.30. Ég tel jafnteflið vera áhugavert veðmál hér — báðu liðin eru sterk í vörnum og gætu komist í pat á taktískan hátt. Japan hefur líka sýnt á síðustu mótum að liðið getur byrjað varlega og ráðist á í seinni hálfleik, sem þýðir að fyrri hálfleikurinn verður líklega taktískur og lágmarkaleikur.

Svíþjóð gegn Túnis er hinn lykilleikurinn — þetta er leikurinn sem Svíþjóð verður að vinna. Ef Svíþjóð tapar eða tekur jafntefli gegn Túnis verður afar erfitt að komast áfram. Túnis veit þetta líka og mun reyna að gera leikinn ljótan, hægan og erfiðan. Svíþjóð þarf Isak á sínu besta og þolinmæði í sókn. Ég hef séð mörg Norðurlandalið glíma við afrísk lið sem spila varnafótbolta og lykillinn er alltaf sá sami: halda ró, bíða eftir tækifæri og nýta þau þegar þau koma.

Svíþjóð — getur Norðurlandaliðið komist áfram?

Sem Íslendingur sem hefur fylgst með norrænum fótbolta í áratugi er Svíþjóð á HM alltaf sérstakt. Við deilum sömu veðurfræði, svipuðu lífsgildi og elsku á fótbolta sem fer langt umfram það sem fólksfjöldinn réttlætir. Svíþjóð á HM er ekki bara sænskt mál — það er norrænt mál.

Sænska liðið sem fer á HM 2026 er annað lið en það sem komst í áttaundaúrslit á HM 2018. Ibrahimović-tímabilið er búið og nýja kynslóðin er að finna fótfestu. Alexander Isak er óumdeilanlega stjarnan — hann skoraði 21 mark í ensku úrvalsdeildinni á síðustu leiktíð og hefur þróast í einn besta framherja Evrópu. Dejan Kulusevski hjá Tottenham er skapandi afl á miðjunni og Viktor Gyökeres hjá Sporting Lissabon bætir við markaskorunargetu.

En riðill F er erfiður fyrir Svíþjóð. Holland og Japan eru bæði sterk lið og Svíþjóð þarf líklega að sigra Túnis og taka að minnsta kosti eitt jafntefli við Holland eða Japan til að komast áfram. Stuðlar hafa Svíþjóð sem þriðja uppáhald í riðlinum, á bak við Holland og Japan, og ég tel það réttmætt. En ég tel líkurnar á að Svíþjóð komist í 32-liða úrslit vera hærri en stuðlar segja — nýja kerfið, þar sem átta bestu þriðja sætis liðin komast áfram, gefur Svíþjóð auka líflínu.

Veðmálagerar sem vilja styðja norrænt lið hafa tvo valkosti: Noreg í riðli I og Svíþjóð í riðli F. Stuðlar á Svíþjóð til að komast áfram eru hærri en á Noregi, sem þýðir meiri áhættu en betri ávöxtun ef það rætist. Ég persónulega mundi skipta veðmálinu á milli þessara tveggja liða — Noregur er öruggari kosturinn en Svíþjóð gefur betri stuðla.

Eitt atriði sem margir gleymi: Svíþjóð hefur sterka hefð á HM. Liðið komst í áttaundaúrslit 2018, undanúrslit 1994 og unnið HM-úrslit 1958. Þessi reynsla lifir í sænsku fótboltamenningunni og gefur liðinu sjálfstraust sem nýrri lið á mótinu hafa ekki. Isak og Kulusevski vita hvað er í húfi og hafa sýnt í ensku úrvalsdeildinni að þeir ráða við þrýsting.

Spá og stuðlar

Holland er með stuðla í kringum 1.35 til að komast úr riðlinum — sem þýðir um 74% líkur. Japan er á 1.70–1.85, sem jafngildir 54–59%. Svíþjóð er á 2.80–3.20, sem gefur 31–36% líkur, og Túnis er á 4.50–5.00 eða um 20–22%.

Mín greining er aðeins öðruvísi en markaðurinn. Ég tel Japan vera vanmetið — liðið ætti að vera nær 1.55–1.65 miðað við styrk sinn og reynslu. Japan hefur sýnt ítrekað á síðustu tveimur HM-mótum að það getur sigrað Evrópulið og liðið er bara að verða betra. Ég tel líka að Holland sé aðeins ofmetið — liðið er sterkt en hefur ekki þann stöðugleika sem þarf til að vera 74% öruggt.

Áhugaverðasta veðmálið í riðli F er að mínu mati Japan til að vinna riðilinn á stuðlum í kringum 3.50. Ef Japan sigrar Holland í fyrsta leiknum — sem er alveg raunhæft miðað við HM 2022 — er liðið í frábærri stöðu til að enda efst. Annað veðmál sem ég skoða er yfir 2.5 mörk í Holland gegn Japan: báðu liðin skora og leikurinn gæti orðið opinn. Þriðja veðmálið sem ég nefni er Svíþjóð til að komast áfram á stuðlum í kringum 2.80–3.20 — þetta er veðmál með meiri áhættu en góða ávöxtun ef Norðurlandaliðið getur unnið gegn Túnis og tekið stig í einum af hinum leikjunum.

Eitt sem veðmálagerar ættu að huga að í riðli F er markamunur. Ef tvö lið eru jöfn á stigum ræður markamunur og í jafnum riðli eins og þessum gæti eitt mark skipt öllu. Þess vegna er áhugavert að skoða veðmál á markamun eða heildarmarkatölu í einstökum leikjum — ekki bara hver vinnur eða tapar.

Goðsögn: Asísk lið ná aldrei langt á HM

Þetta er ein þráláta goðsögnin í fótbolta og ég þreytist á að heyra hana. Japan komst í 16-liða úrslit á HM 2002 (sem gestgjafi), 2010, 2018 og 2022. Suður-Kórea komst í undanúrslit á HM 2002. Ástralía komst úr riðlum á HM 2006. Sádi-Arabía sigraði Argentínu á HM 2022. Gögnin sýna skýrt að asísk lið geta keppt á hæsta stigi — og Japan er í dag sterkara en flest Evrópulið utan topp fimm.

Vandamálið er fordómur sem á rætur í fortíðinni. Fyrir 20 árum var styrkurmunurinn á milli Evrópu/Suður-Ameríku og Asíu verulegur. En heimurinn hefur breyst — japönskum leikmönnum fjölgar í evrópskum klúbbum á hverju ári, þjálfunaraðferðir hafa batnað og innviðir eru í heimsklassa. Ef þú veðjar á riðil F og hunsar Japan vegna þess að „asísk lið ná aldrei langt“ — þá ertu að veðja gegn gögnunum og það er aldrei góð stefna.

Ég spái því að HM 2026 verði mótið þar sem asískt lið kemst í áttaundaúrslit eða lengra. Japan er líklegasti frambjóðandinn og riðill F er vettvangurinn þar sem það getur gerst. Suður-Kórea í riðli A gæti líka náð langt, en Japan hefur betri leikmenn, betri þjálfara og meiri reynslu á þessu stigi. Þeir sem vanmeta Japan í riðli F munu sjá niðurstöðurnar og átta sig á að heimurinn hefur breyst.

Hverjir fara úr riðli F?

Eftir alla þessa greiningu er spáin mín svona: Holland og Japan komast áfram, Svíþjóð endar í þriðja sæti og Túnis í fjórða. En munurinn á öðru og þriðja sæti er lítill — ef Svíþjóð sigrar Túnis vel og tekur jafntefli við annaðhvort Holland eða Japan gæti Norðurlandaliðið endað í öðru sæti. Og nýja kerfið leyfir Svíþjóð að komast áfram jafnvel í þriðja sæti ef stigafjöldinn er nógu hár.

Riðill F er riðillinn þar sem allt getur gerst — og það er einmitt það sem gerir hann svo skemmtilegan. Fyrir íslenska áhorfendur sem vilja fylgjast með fleiru en bara riðli I, þá er riðill F staðurinn þar sem spenna og norræn samstaða mætast. Hvort sem Svíþjóð kemst áfram eða ekki, þá mun hvert einasta lið í þessum riðli berjast til síðustu mínútu — og þegar fjögur lið berjast af slíkum krafti er fótboltinn alltaf sigurvegarinn.