Írak á HM eftir 40 ár — hvað má búast við?

Síðast þegar Írak keppti á heimsmeistaramóti var árið 1986 í Mexíkó. Fjörutíu ára fjarvera frá stærsta sviði fótboltans endar á HM 2026 og þjóðin fagnar eins og um nýjan sigur sé að ræða — vegna þess að það er nýr sigur. Írak vann sér sæti í gegnum ásiísk millilandaúrslit og sigur gegn Bólivíu í millilandaúrslitaleiknum. Þetta er saga um lið sem hefur yfirvinnið stríð, efnahagsþvingganir og innri deilur til að standa á heimsvettvangi aftur. Ég hef ekki fylgst jafn náið með íröskum fótbolta og evrópskum en ég sé sögu sem á skilið athygli — og riðill I þar sem Frakkland og Noregur bíða verður áskorun sem enginn getur undirbúið sig alveg fyrir.

Sagan — hvers vegna hefur Írak verið fjarverandi?

Írak vann Asíumeistaramótið 2007 — eitt mest ótrúlega afrekið í sögu alþjóðlegs fótbolta. Á sama tíma og landið var í miðju borgarastyrjöld vann landsliðið titil sem enginn bjóst við. En síðan þá hefur fjarvera frá heimsmeistaramótum verið samfelld — lið sem þurfti að spila „heimaleiki“ í öðrum löndum vegna öryggismála, efnahagsþvingganir sem hindruðu þróun og innri deilur sem tóku athyglina frá leikvanginum.

Á undanförnum árum hefur Írak batnað. Nýr þjálfari hefur komið með skipulag og aga sem vantaði áður. Liðið sigraði í asíisku undankeppninni og komst í millilandaúrslit þar sem sigurinn gegn Bólivíu — 2–1 í framlengingunni — tryggði sæti á HM 2026. Fyrir þjóð sem hefur liðið svo mikið er þetta augnablik sem er meira en fótbolti.

Liðið í dag — hverjir spila?

Írak á nokkra góða leikmenn sem spila í úrvalsdeild Asíu og nokkra í minna deildum Evrópu. Leikmannahópurinn er ekki á sama stigi og evrópsk eða suður-amerísk lið en á ástríðu og samheldni sem getur bætt upp fyrir tæknilegan mun. Þjálfarinn hefur byggt leikkerfi sem byggir á sterkri vörn og hraðum umskiptum — svipað og mörg asíisk lið sem hafa náð árangri á heimsmeistaramótum undanfarið.

Stærsta áskorunin er dýpt leikmannahópsins. Í riðli I gegn Frakklandi og Noregi mun Írak þurfa alla 26 leikmenn á hæsta stigi og spurningin er hvort varamennirnir séu nógu góðir til að halda sömu gæðum þegar lykilmenn eru þreyttir eða meiddir.

Í riðli I — er einhver von gegn Frakklandi og Noregi?

Ég ætla að vera heiðarlegur: Írak mun líklega tapa bæði gegn Frakklandi og Noregi. Gæðamunurinn er of mikill og reynsla á heimsmeistaramóti er engin. En á stórmóti þar sem allt er í húfi geta lið með ekkert að tapa verið hættuleg — og Írak hefur ekkert að tapa. Leikurinn gegn Senegal verður lykilleikurinn — ef Írak nær stigi þar gæti liðið endað í þriðja sæti riðilsins og ef markamunurinn er nógu góður gæti það jafnvel dugað til framgangs sem eitt af bestu þriðja liðunum.

Leikurinn gegn Frakklandi verður reynslan sjálf — að standa á sama velli og Mbappé og keppa. Leikurinn gegn Noregi verður raunhæfara prófið — ef Írak getur truflað norska leikinn og haldið markinu hreinu í fyrri hálfleik er allt mögulegt.

Stuðlar og raunhæfar væntingar

Stuðlar á Írak til að komast úr riðlinum eru mjög háir — á bilinu 6.00 til 10.00 — og þar er raunverulega ekkert virði. Líkurnar á framgangi eru um 5–10% og stuðlarnir endurspegla það. Einstaka leikjamarkaðir bjóða meira virði — Írak til að skora mark gegn Noregi eða Frakklandi á viðeigandi stuðlum er áhugavert ef þú trúir á drifkraft liðsins.

Mitt mat: Írak er á HM 2026 vegna sögunnar og ástríðunnar — ekki vegna þess að liðið sé raunhæfur keppinautur í riðli I. En fótbolti er ekki alltaf um líkur og stuðla. Stundum er fótbolti um sögur sem breyta — og saga Íraks á HM 2026 er ein þeirra sem öll verða að horfa á. Fyrir íslenska aðdáendur sem styðja Noreg er Írak andstæðingurinn sem þarf ekki að óttast — en aldrei vanmeta.