Riðill L: England, Króatía, Gana, Panama — endurtekning 2018?

Þegar FIFA dró riðlana og England og Króatía lentu saman í riðli L fór titringur um fótboltaheiminn. Þessi tvö lið mættust á HM 2018 í undanúrslitum þar sem Króatía sigraði 2:1 í framlengingu og hélt áfram í úrslitaleikinn. Sú niðurstaða er enn opin sár á enskum fótbolta og endurtekningin á HM 2026 er söguleg. Gana bætir afrísku kryddi við riðilinn og Panama kemur með þriðja gestgjafaáhrifið frá CONCACAF-svæðinu. Ég man vel eftir 2018-leiknum — hann var einn besti leikur á mótinu — og spurningin er: getur England loksins hefnt sín?

England — eilífa spurningin

England hefur ekki unnið HM síðan 1966. Sextíu ár. Jude Bellingham (Real Madrid) er nú stjarnan sem á að brjóta þá bölvun og hann er óumdeilanlega einn besti leikmaður heims — á aðeins 22 ára aldri. Bukayo Saka (Arsenal), Phil Foden (Manchester City) og Declan Rice (Arsenal) gefa Englandi einn djúpasta hóp leikmanna á mótinu. England komst í úrslit á EM 2020 og EM 2024 en tapaði báðum sinnum — mynstrið er augljóst og sársaukafull: England kemst nálægt en aldrei nógu langt.

Stuðlar hafa England sem eitt stærsta uppáhald á mótinu og uppáhald til að vinna riðil L á um 1.35. Ég tel þá stuðla vera réttmæta en bendi á eitt: England hefur aldrei sýnt getu til að vinna stórmót og þrýstingurinn á liðið er gríðarlegur. Á HM 2022 tapaði England gegn Frakklandi í áttaundaúrslitum eftir að Harry Kane missti af víti — sú tegund af hörmulegu augnabliki skilgreinir enskan fótbolta. Bellingham er þó annar leikmaður en Kane — hann hefur sigurvilji og sjálfstraust sem er á öðru stigi og gæti verið maðurinn sem breytir ensku fótboltasögunni.

Króatía — getur liðið enn keppt án Modrić?

Króatía komst í úrslit á HM 2018 og í þriðja sæti á HM 2022 — ótrúlegur árangur fyrir 4 milljón manna þjóð. Luka Modrić var hjarta þessara afrekaliða og á HM 2026 verður hann 40 ára. Hvort hann spilar er stóra spurningin — ef hann gerir það verður hann elsti leikmaður á mótinu og spurningin er hvort hann geti enn stýrt miðjunni á hæsta stigi. Ef hann gerir það ekki þarf Króatía að finna nýjan leiðtoga og það er aldrei auðvelt.

Króatía á þó sterka leikmenn umfram Modrić. Joško Gvardiol (Manchester City) er einn besti varnarmaður heims á aðeins 23 ára aldri. Mateo Kovačić (Manchester City) getur tekið við miðjunni ef Modrić spilar ekki og Lovro Majer hefur þróast vel. En dýpt liðsins er vandamál — Króatía á ekki sömu dýpt og England og ef lykilmenn meiðast er liðið í vandræðum. Stuðlar á Króatíu til að komast áfram eru á bilinu 2.20–2.80, sem ég tel vera sanngjarna. Króatía er sterkt lið en gæti átt erfitt gegn England og ef Gana tekur stig er riðillinn opinn.

Gana og Panama — hvaða hlutverk spila þau?

Gana er sterkt afríkskt lið sem hefur verið á þremur af síðustu fimm HM-mótum. Á HM 2010 komst Gana í áttaundaúrslit og var einu handamarki frá undanúrslitum — Suárez-atvikið er enn umdeildasta augnablik HM-sögunnar. Ganverskur fótbolti hefur sterka hefð og liðið á leikmenn í efstu evrópskum deildum: Thomas Partey (Arsenal), Mohammed Kudus (West Ham) og Inaki Williams (Athletic Bilbao) eru allir á heimsmælikvarða. Gana getur truflað bæði England og Króatíu og ef liðið tekur stig af annaðhvort þeirra gæti riðilsstaðan breyst alveg. Stuðlar á Gana eru á bilinu 4.00–5.50 til að komast áfram.

Panama kemur frá CONCACAF-undankeppninni og er á HM í þriðja sinn (eftir 2018 og nú 2026). Panamískur fótbolti byggir á líkamlegum styrk og stálvilja — liðið er aldrei auðvelt að sigra og getur gert hverjum andstæðingi erfitt fyrir. En styrkurmunurinn við England og Króatíu er verulegur og Panama mun líklega enda í þriðja eða fjórða sæti. Markmiðið er stig og mark — og ef Panama tekur jafntefli við stórt lið eins og á HM 2018 þegar liðið tapaði Englandi aðeins 1:6 eftir að hafa skorað sitt fyrsta HM-mark er það árangur.

Stuðlar og spá — England og Króatía aftur?

Markaðurinn segir: England ~1.35, Króatía ~2.20–2.80, Gana ~4.00–5.50, Panama ~8.00+. Ég er sammála þessari almennri röðun en tel Gana vera aðeins vanmetið. Kudus og Partey gefa Gana heimsklassa gæði á miðjunni og ef liðið spilar á besta stigi sínu gæti það truflað bæði England og Króatíu á alvarlegan hátt.

Lykilleikurinn er augljóslega England gegn Króatíu — endurtekning undanúrslit 2018. Allir munu horfa á þennan leik og andrúmsloftið verður rafmagnað. England mun vilja hefnd og Króatía mun vilja sanna að 2018 var ekki tilviljun. Ég spái nánum leik þar sem Bellingham verður lykilmaðurinn — ef hann spilar vel vinnur England, ef Króatía getur stöðvað hann gæti riðillinn opnast.

Mín spá: England og Króatía komast áfram, Gana endar í þriðja sæti og Panama í fjórða. Áhugaverðasta veðmálið er jafntefli í England gegn Króatíu á stuðlum í kringum 3.50 — bæði liðin gætu verið ánægð með stig og leikurinn mun líklega vera þéttur og taktískur frekar en opinn.

Goðsögn: England og Króatía munu alltaf mætast

Þetta er ekki goðsögn — þetta er HM-saga sem endurtekur sig. England og Króatía mættust á HM 2018 í undanúrslitum þar sem Króatía vann 2:1 í framlengingu. Áður en það mættust liðin á EM 2020 í riðlinum þar sem England vann 1:0 og síðan aftur á Nations League. Þessi keppni er orðin ein merkasta í evrópskum fótbolta og HM 2026 bætir nýjum kafla við söguna. En ég vil minna á eitt: fyrri niðurstöður segja ekkert um komandi leik. England 2026 er annað lið en England 2018 — Bellingham, Saka og Rice eru nýir leikmenn sem voru ekki á mótinu 2018. Króatía 2026 gæti verið án Modrić sem var hjarta liðsins 2018. Sagan er áhugaverð en stuðlarnir ættu að byggjast á núverandi gæðum, ekki fortíðinni.

Fyrir okkur á Íslandi er riðill L áhugaverður af annarri ástæðu: Króatía er lítil þjóð — 4 milljónir — sem hefur náð ótrúlegum árangri á HM-vettvangi. Króatía sýndi á HM 2018 og 2022 að smáþjóðir geta keppt við stórveldið og það er sama boðskapurinn sem við sendum á HM 2018. Ef Króatía nær langt aftur á HM 2026 er það innblástur fyrir allar smáþjóðir — þar á meðal okkur.