Riðill C: Brasilía, Marokkó, Haítí, Skotland — er Brasilía trygg?

Brasilía hefur ekki unnið heimsmeistaramót síðan 2002 — 24 ár. Fyrir land sem hefur unnið mótið fimm sinnum er þetta tímabil sem brennur. Í riðli C mætir Brasilía Marokkó, sem komst í undanúrslit á HM 2022 og sló Spán og Portúgal á leiðinni, ásamt Skotlandi sem snýr aftur á HM eftir áratuga fjarveru og Haítí sem skrifar nýjan kafla í fótboltasögu sinni. Þetta er riðill þar sem eitt lið er augljóst uppáhald en þar sem næststerkasta liðið getur skapað raunverulegan vanda. Ég hef greint riðla á HM í næstum áratug og riðill C er dæmi um hóp sem lítur einföldur út á pappírnum en felur í sér raunverulega hættu. Marokkó er ekki venjulegur andstæðingur og allir sem vanmeta liðið hafa ekki verið að fylgjast með.

Brasilía á krossgötum — nóg til að vinna?

Ég hef greint brasilískan fótbolta í mörg ár og sé lið í kynslóðaskiptum. Neymar er orðinn gamall og meiðslahrjáður, en ný kynslóð hefur tekið við: Vinicius Jr. hjá Real Madrid er einn besti leikmaður heims, Rodrygo er frábær á hægri væng og Endrick hefur sýnt gríðarlegan hæfileika þrátt fyrir ungan aldur. Brasilía vann suður-amerísku undankeppnina á þriðja sæti — á eftir Argentínu og Úrúgvæ — sem sýnir að liðið er sterkt en ekki yfirburðalið í eigin heimsálfu.

Vandi Brasilíu er miðjan. Casemiro er orðinn 34 ára og hægur, og Brasilía hefur ekki fundið miðjumann sem getur stýrt leiknum eins og Xavi gerði fyrir Spán eða Modrić fyrir Króatíu. Þetta er veikleiki sem sterk lið geta nýtt sér. Stuðlar hafa Brasilíu sem skýrt uppáhald í riðlinum á um 1.15 til að komast áfram — sem ég tel réttmætt. Brasilía ætti að komast úr þessum riðli, en spurningin er hvort liðið geri það á sannfærandi hátt eða ekki.

Brasilísk fótboltamenning krefst fegurðar jafnt sem sigra. Ef liðið vinnur 1:0 í hverjum leik mun brasilíski þjóðarfélagi kvarta, en ef liðið spilar glæsilegan fótbolta og tapar mun hann kvarta enn meira. Þessi menningarþrýstingur er einstakur og getur bæði hjálpað og hindrað — hann drífur leikmenn áfram en getur líka skapað kvíða þegar hlutirnir ganga ekki upp. Brasilíski þjálfarinn stendur frammi fyrir erfiðu verkefni: að sameina nýja kynslóð sem hefur ekki enn sannað sig á HM-vettvangi á meðan þjóðin krefst titils sem hefur ekki verið unninn í yfir tvo áratugi.

Fyrir veðmálagera er mikilvægt að skilja þennan menningarlega þátt. Brasilía á góðum degi er eitt besta lið heims — Vinicius Jr. getur leyst hvaða vörn sem er og Rodrygo bætir við skapandi krafti. En Brasilía á slæmum degi er lið sem missir sjálfstraustið og gerir mistök sem eiga ekki heima á þessu stigi. Á HM 2022 leiddi Brasilía Króatíu 1:0 í framlengingu og tapaði í vítaspyrnukeppni — sú tegund af hruni er hættan sem fylgir brasilísku liði.

Marokkó — undanúrslitaliðið sem enginn getur hunsað

Ef einhver segir þér að riðill C sé auðveldur fyrir Brasilíu, minntu þá á Marokkó á HM 2022. Marokkóska landsliðið komst í undanúrslit — fyrsta afríska og arabíska liðið til að ná svo langt — og sigraði Belgíu, Spán og Portúgal á leiðinni. Liðið tapaði aðeins einum leik á mótinu, gegn Frakklandi í undanúrslitum, og það eftir harðan baráttu þar sem Kolo Muani skoraði seint. Marokkó er ekki lengur undirdog — liðið er raunverulegt stórveldi sem getur sigrað hvern sem er. Og það sem gerir Marokkó sérstaklega hættulegt er að liðið veit það sjálft. Sjálfstraustið sem fylgir HM 2022 er ómælanlegt og gefur liðinu andrúmsloft sem fáir keppinautar geta jafnast á við.

Achraf Hakimi (PSG) er einn besti bakverður heims, Hakim Ziyech hefur alþjóðlega reynslu og Youssef En-Nesyri er hættulegur framherji. Marokkóski þjálfarinn Walid Regragui hefur byggt lið sem blandar evrópskum aga og afrískum hraða á einstakan hátt. Varnarlínan er ein sú besta í alþjóðlegum fótbolta og liðið gefst aldrei upp — á HM 2022 hleypti Marokkó aðeins einu marki inn í opnum leik á öllu mótinu og það var Mbappé sem skoraði í undanúrslitum. Stuðlar á Marokkó til að komast úr riðlinum eru á bilinu 1.70–1.90, sem ég tel réttmætt — en stuðlar á Marokkó til að vinna riðilinn (um 4.50) eru áhugaverðari. Ef Marokkó sigrar Brasilíu í beinu uppgjöri — sem er alveg raunhæft miðað við HM 2022 — gæti liðið endað efst.

Eitt atriði sem margir gleyma: Marokkó hefur gríðarlegan stuðning á ferðum. Marokkóskir stuðningsmenn ferðast í stórum hópum og skapa andrúmsloft sem er nánast eins og heimaleikur. Á HM 2022 í Katar var marokkóski stuðningurinn svo mikill að margar stöðvar virtust sem marokkóskir heimaleikir. Þetta mun líklega endurtaka sig á HM 2026 — marokkósk samfélög í Bandaríkjunum og Kanada eru stór og ástríðufull. Þetta er raunverulegur þáttur sem hefur áhrif á leiki og ætti að hafa áhrif á veðmálagreiningu.

Skotland og Haítí — draumurinn og ævintýrið

Skotland snýr aftur á HM og skoska þjóðin er í heljarspennu. Liðið hefur ekki verið á HM síðan 1998 og sú fjarvera hefur verið sárt. Skosskur fótbolti hefur batnað á undanförnum árum með leikmönnum eins og Andrew Robertson (Liverpool), John McGinn (Aston Villa) og Scott McTominay (Napoli) sem spila í efstu evrópskum deildum. Skotland komst í riðil á EM 2024 og hefur reynslu af stórmótum, þó liðið hafi átt erfitt þar.

Vandamálið er að riðill C er erfiður. Brasilía og Marokkó eru bæði sterkari en Skotland og liðið þarf líklega að sigra Haítí og taka stig af annaðhvort Brasilíu eða Marokkó til að eiga von á þriðja sæti sem komst áfram. Stuðlar á Skotland til að komast úr riðlinum eru á bilinu 4.00–5.00, sem endurspeglar erfiðleikann. En ég hef lært að aldrei vanmeta skoskan stálvilja — þetta er þjóð sem elskar fótbola af ástríðu sem er sambærileg okkar eigin á Íslandi. Skossar munu ferðast til Norður-Ameríku í þúsundatali og Tartan Army er einn frægasti stuðningshópur heims. Ef Skotland fær jafntefli gegn Brasilíu eða Marokkó verður það einn minnisverðasti leikur í skoskri fótboltasögu — og slíkt jafntefli er raunhæfara en stuðlar gefa til kynna.

Haítí er ævintýrasagan. Þetta er fátækt land í Karíbahafi sem hefur gengið í gegnum náttúruhamfarir og pólitískan óstöðugleika, en fótbolti er lífæðin sem tengir þjóðina saman. Haítí komst á HM í gegnum CONCACAF-undankeppnina og sjálft það að vera á mótinu er risastór árangur. Liðið á leikmenn í MLS og evrópskum neðri deildum en er ekki samkeppnishæft við Brasilíu eða Marokkó. Markmiðið er að skora mark og taka stig — allt umfram það er bónus. Fyrir okkur á Íslandi sem muna eftir eigin ævintýri á HM 2018 er auðvelt að samsama sig þessari sögu. Þegar smáþjóð kemst á HM er það ekki bara fótbolti — það er sönnun þess að draumar geta raungerst þrátt fyrir yfirgnæfandi ójöfnuð.

Stuðlar og spá — Brasilía og Marokkó áfram?

Markaðurinn segir: Brasilía og Marokkó komast áfram, Skotland er í þriðja sæti og Haítí í fjórða. Ég er sammála þessari röðun en vil bæta við einu: munurinn á milli Brasilíu og Marokkó er minni en stuðlar gefa til kynna. Brasilía er á 1.15 og Marokkó á 1.70–1.90 til að komast áfram — en Marokkó er lið sem hefur sannað sig gegn mun sterkari andstæðingum en Brasilía hefur sigrað nýlega. Suður-ameríska undankeppnin er sterk en Marokkó sigraði Spán og Portúgal á HM 2022 — lið sem eru í heimsklassa.

Lykilleikurinn er Brasilía gegn Marokkó. Sá leikur ræður líklega hvor vinnur riðilinn. Brasilía á betri einstaklinga — Vinicius Jr. er betri leikmaður en nokkur hjá Marokkó — en Marokkó hefur betri samheldni og varnir. Ég spái erfiðum leik þar sem eitt mark ræður. Stuðlar á jafntefli í þeim leik (um 3.20) eru áhugaverðir: bæði liðin eru sterk í vörnum og gætu endað jöfn. Ef Marokkó tekur jafntefli gegn Brasilíu og sigrar bæði Skotland og Haítí gæti liðið endað í fyrsta sæti á markamun.

Fyrir veðmálagera er áhugaverðasta veðmálið í riðli C Marokkó til að vinna riðilinn á stuðlum í kringum 4.50. Ef Marokkó sigrar Brasilíu beint er liðið í frábærri stöðu og ávöxtunin er góð. Annað áhugavert veðmál er undir 2.5 mörk í Brasilía gegn Marokkó — báðu liðin eru sterk í vörnum og leikurinn verður líklega þéttur og taktískur. Þriðja veðmálið sem ég nefni er Skotland til að taka fleiri en 1.5 stig í riðlinum á stuðlum í kringum 2.50 — ef Skotland sigrar Haítí og tekur eitt jafntefli er það uppfyllt og stuðlarnir eru sanngjarnir.

Goðsögn: Brasilía vinnur alltaf auðvelda riðla

Margir líta á riðil C og sjá Brasilíu þar sem ljóst uppáhald í „auðveldum“ riðli. En hvað þýðir „auðveldur“ þegar Marokkó — lið sem komst í undanúrslit á síðasta HM — er í riðlinum? Þetta er goðsögn sem á rætur í fortíðinni þegar Brasilía var yfirburðalið sem sigraði alla. Í dag er myndin önnur. Brasilía hefur ekki unnið HM síðan 2002, sem er lengsta þurrkatímabil í sögu liðsins. Á HM 2014 sem gestgjafi endaði liðið í sjöunda sæti eftir 7:1 tap gegn Þýskalandi — sú niðurstaða er enn opin sár í brasilískri þjóðarsál. Á HM 2018 tapaði Brasilía gegn Belgíu í áttaundaúrslitum og á HM 2022 gegn Króatíu í vítaspyrnukeppni. Þessar niðurstöður sýna mynstur: Brasilía kemst yfirleitt úr riðli en átökin byrja í útslogunarleikjum.

Vandamálið er þrýstingurinn. Brasilía ber þyngd fimm HM-titla á herðum sér og hver tapað leikur verður landssorg. Þegar Brasilía mætir Marokkó — liði sem komst í undanúrslit á síðasta HM — er ekkert auðvelt við það. Og Skotland á burt er alltaf erfitt vegna líkamlegs stíls og ásetnings skoskra leikmanna. „Auðveldur riðill“ er hugtak sem á ekki við þegar maður skoðar gögnin: á HM 2022 féllu Þýskaland og Belgía úr í riðlinum þrátt fyrir að vera í hópum sem margir kölluðu auðvelda. Þýskaland tapaði gegn Japan og Belgía komst ekki framhjá Marokkó — sama Marokkó sem er í riðli C á HM 2026.

Ég vil líka benda á annað mynstur: suður-amerísk lið hafa átt erfitt á HM-mótum sem fara fram í Norður-Ameríku og Evrópu. Brasilía vann HM 2002 í Japan/Suður-Kóreu, en á HM 2006 (Þýskaland), 2010 (Suður-Afríka), 2014 (Brasilía), 2018 (Rússland) og 2022 (Katar) hefur Brasilía aldrei náð í úrslitaleik. HM 2026 er í Norður-Ameríku og tímamunurinn og loftslagið gætu verið þáttur sem brasilískt lið þarf að aðlagast. Þetta er ekki ástæða til að veðja gegn Brasilíu í riðlinum — liðið ætti að komast áfram — en það er ástæða til að vera varkár með veðmál á Brasilíu til að vinna mótið.

Ef þú veðjar á riðil C, gerðu það með opnum augum. Brasilía er uppáhald og ætti að komast áfram — en Marokkó er raunverulegt lið sem getur valdið uppnámi. Riðillinn er „auðveldur“ á pappírnum en gæti orðið allt annað á vellinum. Og fyrir okkur sem muna eftir HM 2022 þar sem Marokkó sló alla — þá vitum við að þessi goðsögn um „auðvelda riðla“ er einmitt það: goðsögn.