Er Argentína enn á toppi á HM 2026 — eða er tímabil Messi búið?

Lionel Messi lyfti heimsmeistaraskjaldinum í Lusail í desember 2022 og þjóðin öskraði. Það var fullkomin endir á fullkominni sögu — eða var það? Á HM 2026 er Messi 39 ára gamall og spurningin sem allur fótboltaheimurinn spyr er einföld: getur Argentína varið titilinn án Messi í fullum styrk? Ég hef greint argentínskan fótbolta í áraraðir og mitt mat er skýrt — Argentína er enn eitt sterkasta landsliðið í heimi, en titilvörnin verður erfiðari en nokkur í Buenos Aires vill viðurkenna.

Argentína er í riðli J ásamt Alsír, Austurríki og Jórdaníu. Á blaði er þetta einn auðveldari riðillinn á mótinu en sögunni kennir okkur að ríkjandi meistarar eiga sjaldan auðvelt í riðlinum. Stuðlar á Argentínu til að vinna HM 2026 eru á bilinu 6.00 til 8.50 sem setur liðið á annað eða þriðja sæti meðal uppáhalda. Þetta er greining mín á hvort sú staðsetning sé réttlætt og hvaða veðmálatækifæri liggja í argentínskri titilvörn.

Undanúrval og ástand liðsins

Ég horfði á Argentínu í suður-amerísku undankeppninni og sá tvennt: lið sem vissi nákvæmlega hvað það var að gera, og lið sem var hægar en áður. Undir stjórn Lionel Scaloni hefur Argentína byggt upp leikkerfi sem er meira en Messi — og það er stærsti styrkurinn. Scaloni tók við liðinu þegar enginn trúði á það árið 2018, eftir vonbrigði á Copa América, og smíðaði meistaralið úr efniviðum sem aðrir þjálfarar höfðu hafnað. Hans aðferðarfræði er einföld: finna leikmenn sem passa saman frekar en stóru nöfnin og skapa liðsanda sem er sterkari en einstaklingur.

Í undankeppninni sýndi Argentína stöðugleika sem einkennir meistaraliðið. Liðið tapaði fáum leikjum og tryggði sér sæti á mótinu án dramatíkur sem er sjaldgæft í suður-amerískri undankeppni þar sem hvert tap verður að kreppu í fjölmiðlum. En taktinn var hægari en á HM 2022 og Copa América 2024 — sem er eðlilegt þegar fleiri leikmenn eru komnir yfir þrjátíu ára aldurinn. Enzo Fernández og Julián Álvarez bera nú meiri ábyrgð en áður og þeirra þroski á komandi mánuðum ræður miklu um möguleika Argentínu á mótinu. Það sem ég sé er lið í umbreytingu — enn sterkt en að færa sig frá einni kynslóð til annarrar — og hvernig sú umbreyting gengur mun ráða miklu á HM 2026.

Eitt atriði sem ég tek eftir er hversu vel Scaloni aðlagar leikkerfið að andstæðingnum. Gegn sterkum liðum spilar Argentína djúpt og bíður eftir umskiptum — á HM 2022 var þetta einmitt taktíkin sem bar árangur gegn Hollandi og Króatíu. Gegn veikari liðum tekur Argentína stjórnina og nýtir breidd leikmannahópsins til að skapa yfirburði á breiðari svæðum. Þessi sveigjanleiki er auður sem fá önnur lið hafa og er lykilástæða þess að Argentína hefur unnið bæði HM og Copa América á undanförnum árum. Scaloni er ekki glæsilegur þjálfari í sama skilningi og Guardiola eða Klopp — hann er hagnýtur, aðlögunarhæfur og skilur betur en flestir hvað leikmenn hans geta og geta ekki gert.

Vandamálið er að sveigjanleikinn byggir á reynslu sem eldri leikmenn eiga — og þegar þeir hverfa þarf að endurbyggja hann frá grunni. Messi, Di María og Otamendi eru allir annað hvort farnir eða á leiðinni og sú reynsla sem þeir bjóða er ekki auðvelt að skipta um. Á HM 2026 stendur Argentína á mörkum tveggja tímabila og hvernig Scaloni stjórnar þeim umbreytingum ræður úrslitum — ef hann nær rétta jafnvæginu milli reynslu og ungs krafts getur Argentína farið langt. Ef hann mistekst verður titilvörnin stutt og sársaukafull.

Án Messi eða með — hverjir bera ábyrgðina?

Messi-spurningin er elefanturinn í herberginu. Á 39 ára aldri er hann ekki lengur sá leikmaður sem skóru markið sem breytti öllu á HM 2022 — þegar hann opnaði skórinn gegn Frakklandi á fyrstu mínútum og setti tóninn fyrir allan leikinn. Hann spilar í MLS hjá Inter Miami og þótt hann sýni af og til snilld — 25 mörk á tímabilinu — er líkamlegt form hans ekki á sama stigi og á evrópskum tímum. Hraðinn hefur minnkað, úthaldið er styttra og hann getur ekki lengur spilað þrjá leiki á viku án hvíldar. Scaloni stendur frammi fyrir erfiðustu ákvörðun ferils síns: tekur hann Messi með á mótið sem sögulegan leiðtoga og áhrifavalkost, eða sleppir hann honum til að gefa yngri leikmönnum rými og senda skilaboð um nýtt tímabil?

Mitt mat: Messi verður á mótinu en mun ekki spila 90 mínútur í hverjum leik. Hann verður notaður sem áhrifamaður sem kemur inn á síðustu 30 mínútunum og breytir leiknum með reynslu og snilld frekar en líkamlegu afli. Þetta er svipað og Maradona á HM 1994 — nema vonandi án dramatísks enda. Nærvera Messi í búningsklefanum er líka mikilvæg — hans leiðtogahæfileikar og reynsla af stórum leikjum eru eitthvað sem ekki er hægt að kenna ungum leikmönnum. Þegar Fernández og Álvarez horfa til hliðar og sjá Messi þar styrkist sjálfstraust þeirra á þann hátt sem engin ræða getur.

Raunverulegir lykilmenn Argentínu á HM 2026 eru aðrir. Julián Álvarez hefur þroskast í einn besta framherja heims eftir flutninginn til Atlético Madrid þar sem hann hefur skorað stöðugt og sýnt þann fjölhæfleika sem gerir hann svo hættulegan. Hans markagáfa er augljós en það sem gerir hann sérstakan er vinnusemdin — hann hleypur meira en nokkur annar framherji á þessu stigi og skapar tækifæri fyrir aðra jafnt sem sjálfan sig. Á HM 2022 var hann ómissandi þótt Messi hafi fengið alla fyrirsögnarnar og á HM 2026 verður hann aðal sóknarvopnið. Enzo Fernández á miðjunni er orðinn hjarta liðsins eftir stórmerkileg tímabil hjá Chelsea. Hans geta til að bæði verja og ráðast fram gerir hann að einhverjum mikilvægasta leikmanni á öllu mótinu — ekki aðeins hjá Argentínu. Hann les leikinn eins og enginn annar á hans aldri og dreifir boltanum með nákvæmni sem minnir á Pirlo á besta tíma. Alexis Mac Allister hefur bætt gríðarlega við sig hjá Liverpool og hans skapandi leikur á miðjunni er orðinn ómissandi — hann er tengiliðurinn á milli miðju og sóknar og hans framlag ræður oft úrslitum í leikjum þar sem andstæðingurinn situr djúpt.

Í vörninni er Cristian Romero einn besti miðvörður heims — hraður, sterkur og ákveðinn í hverri einustu einvígi sem hann gengur í. Lisandro Martínez bætir við harðneskju sem argentínsk vörn er þekkt fyrir og hans líkamlegi styrkur er frábært mótvægi við Romero sem er tæknilegri. Emiliano Martínez í marki — „Dibu“ — er orðinn þjóðarhetja eftir vítaspyrnuafrekið á HM 2022 og hans sálfræðilegi styrkur í stórum leikjum er ómetanlegur. Hann á undarleg samskipti við andstæðinga á vítaspyrnum sem er bæði skemmtilegt og árangursríkt. Nahuel Molina á hægri varnarsviðinu hefur þroskast vel og Nicolás Tagliafico á vinstri hlið er reynslumikill og áreiðanlegur. Þetta er varnarlína sem hefur unnið bæði HM og Copa América og sú reynsla er eitthvað sem enginn annar getur keypt — hún kemur aðeins með áratuga uppbyggingu.

Veikleikinn er á kantinum í sókn. Argentínsk kantlið hefur verið óstöðugt og ef Messi getur ekki spilað fulla leiki vantar skapandi kraft á hægri eða vinstri kantinum. Ángel Di María er hættur og enginn hefur tekið hans stað að fullu — Nicolás González og Alejandro Garnacho eru báðir góðir leikmenn en ekki á sama stigi og Di María var á sínum besta. Þetta er bilið sem andstæðingar munu reyna að nýta sér — og á útslogunarstigi þar sem smáatriði ráða öllu gæti þetta orðið vandamálið sem stöðvar argentínska titilvörnina.

Riðill J: Alsír, Austurríki, Jórdanía — er hópur J of auðveldur?

Ég hef séð nóg af heimsmeistaramótum til að vita að enginn riðill er „auðveldur“ — en riðill J kemur nálægt því. Argentína er langt yfir öðrum liðum í hópnum hvað varðar gæði leikmannalista og reynslu. Alsír er afríkt lið með nokkra góða leikmenn í evrópskum deildum en á ekki sömu dýpt og stærstu afrisk liðin eins og Senegal eða Marokkó. Austurríki er vel skipulagt evrópuskt lið sem getur verið hættulegt á sínum besta degi — David Alaba er óviss vegna meiðsla en ef hann er heilbrigður hefur Austurríki leiðtoga sem getur lyft liðinu. Jórdanía er nýjung á heimsmeistaramóti og þótt liðið hafi sýnt framfarir og komist í úrslit Asíumeistaramótsins er stigið frá svæðismóti til heimsmeistaramóts stórt.

Líkurnar á að Argentína komist úr riðlinum eru yfir 95% og í raun nálægt 99%. Raunverulega spurningin er hvort Scaloni noti riðilinn til að hvíla lykilmenn — sérstaklega Messi ef hann er á mótinu — og byggja upp sjálfstraust fyrir útslogunarhlutann. Ef Argentína vinnur fyrstu tvo leikina er þriðji leikurinn tækifæri til að gefa varamönnum leiktíma sem gæti skipt máli seinna á mótinu þegar þreyta er orðin þáttur eftir fjóra til fimm leiki í þrjá til fjórar vikur í hitanum.

Leikurinn Argentína gegn Austurríki verður áhugaverðastur í riðlinum. Austurríki spilar líkamlegan, skipulagðan fótbolta undir stjórn Ralf Rangnick sem hefur innleitt hápressú-kerfi sem getur truflað rythma argentínsks liðs. Á EM 2024 sýndi Austurríki að það getur keppt við stóru liðin — sigur gegn Hollandi var einn besti leikur mótsins — og þótt Argentína sé augljóst uppáhald er þetta ekki leikur sem má vanmeta. Austurríski leikstíllinn mun krefjast líkamlegs styrks frá argentínsku leikmönnum og ef þeir eru þreyttir eftir heitann fyrsta leik gegn Alsír gæti Austurríki nýtt sér það.

Alsír kemur til leiks með nokkra góða leikmenn í evrópskum deildum en liðið á ekki sömu dýpt og Argentína. Jórdanía ættu að verða auðveldasti andstæðingurinn en á heimsmeistaramóti þar sem allt er í húfi getur hvaða lið sem er verið hættulegt í stökum leikjum — og þrýstingurinn á Argentínu að vinna vel gæti þversagnarkennt orðið byrði. Riðill J er þannig uppbyggður að Argentína ætti að enda með 7–9 stig úr þremur leikjum og vera fullkomlega undirbúin fyrir útslogunarhlutann.

Stuðlar á Argentínu — enn í uppáhaldi eftir Katar?

Argentína er á bilinu 6.00 til 8.50 hjá helstu veðmálasíðum. Þetta setur liðið á annað til þriðja sæti meðal uppáhalda — á eftir Frakklandi og á undan eða jafntefli við Brasilíu og England. Er þetta sanngjarnt? Ég hef borið saman gæði argentínska liðsins við stuðlana og mínar eigin líkindareikningar og niðurstaðan er tvíþætt.

Ég hef skoðað sögu ríkjandi meistara á heimsmeistaramótum og mynstrið er skýrt: enginn hefur varið titilinn síðan Brasilía 1958–1962. Argentína stendur frammi fyrir sömu áskorun og öll meistaraliðin áður — og söguleg líkindi á titilvörn eru innan við 10%. Stuðlar á bilinu 6.00–8.50 gefa Argentínu um 12–17% líkur sem er talsvert hærra en söguleg meðaltöl. Þetta þýðir að markaðurinn gefur Argentínu aukið virði vegna gæða liðsins og Scaloni-áhrifanna — sem er réttlætanlegt en ekki sjálfsagt.

Þar sem ég sé virði er í veðmálum á Argentínu til að komast í undanúrslit. Stuðlarnir eru á bilinu 2.20 til 2.80 og miðað við reynslu liðsins og líklega auðvelda úrtökuhlið úr riðli J er þetta veðmál sem ég myndi íhuga. Argentína hefur komist í undanúrslit á þremur af síðustu fjórum stórmótum og sú reynsla er ómetanleg á nýja 48 liða sniðinu þar sem fleiri leikir þýða meiri þreytu og þar vinnur reynslan. Scaloni veit betur en flestir hvernig á að stjórna orku liðsins yfir langt mót og sú þekking er sérstakur kostur sem stuðlarnir meta ekki nægilega.

Annar áhugaverður markaður er Álvarez sem markahæsti leikmaður Argentínu á mótinu. Stuðlarnir eru á bilinu 1.80 til 2.20 og miðað við hans stöðu sem aðalframherji og takmarkaðan leiktíma Messi er þetta veðmál sem hefur gott virði. Álvarez skoraði fjögur mörk á HM 2022 og á mótinu 2026 verður hann enn meira í forgrunn.

Veðmál sem ég myndi forðast: Argentína til að vinna mótið á stuðlum undir 7.00. Söguleg líkindi á titilvörn eru of lág og þótt Argentína sé frábært lið er verðið of hátt miðað við áhættuna. Einnig myndi ég varast Messi-tengd veðmál — til dæmis Messi sem markahæsti leikmaður Argentínu á mótinu — vegna þess að hans leiktími verður líklega takmarkaður og Álvarez mun vera aðalmarkaskorarinn. Stuðlar á Messi-mörk eru líka of lágir miðað við raunverulegar líkur vegna þess að markaðurinn er tilfinningadrifinn þegar kemur að honum.

Goðsögn: Ríkjandi meistari kemst alltaf langt

Þessi goðsögn er ein sú hættulegasta í veðmálaheiminum vegna þess að hún hljómar svo rökrétt. Ríkjandi meistari er besta liðið í heimi — auðvitað kemst hann langt. En tölurnar segja aðra sögu og ég vil deila þeim til að hjálpa íslenskum veðmálagerum að taka betri ákvarðanir.

Á síðustu sex heimsmeistaramótum hefur ríkjandi meistari komist í undanúrslit einu sinni — Frakkland 2022 sem tapaði svo í úrslitaleiknum. Þýskaland féll í riðlinum 2018 eftir HM-sigur 2014 og sá hrun var algjör — tap gegn Suður-Kóreu í síðasta riðilsleiknum. Spánn féll í riðlinum 2014 eftir EM-sigur 2012 og þoldi 5–1 tap gegn Hollandi í opnunarleiknum. Ítala féll í riðlinum 2010 eftir HM-sigur 2006. Brasilía féll í átta liða úrslitum 2006 eftir HM-sigur 2002. Mynstrið er svo sterkt og endurtekið að það verður erfitt að hundsa. Ástæðurnar eru margvíslegar: andlegur slaki eftir að hafa náð markmiðinu, aldur lykilmanna sem voru á sínum besta þegar titillinn var unninn, taktísk þekking andstæðinga sem hafa greinað leikkerfið í smáatriðum og jafnvel efnahagslegur þrýstingur frá styrktaraðilum og fjölmiðlum sem breytir andrúmsloftinu í kringum liðið.

Argentína er þó öðruvísi en flest meistaraliðin áður af nokkrum ástæðum. Scaloni hefur endurnýjað liðið meira en flestir búast við — nýir leikmenn hafa tekið stöður eldri manna og leikkerfið hefur aðlagast án þess að tapa sjálfsmynd sinni. Álvarez, Fernández og Mac Allister eru allir undir 27 ára og á sínum besta aldri sem þýðir að kjarni liðsins er enn á uppleið frekar en niðurleið. Romero og Martínez í vörninni eru á svipuðum aldri. Ef Messi er á mótinu sem áhrifavalkostur frekar en burðarás gæti Argentína snúið goðsögninni við — en þá þarf Scaloni að taka erfiðar ákvarðanir sem gætu valdið pólitísku stórstraumum í argentínskum fjölmiðlum þar sem Messi er meiri en leikmaður, hann er þjóðartákn.

Mitt mat: Goðsögnin á við en Argentína er betri undirbúin en flest meistaraliðin áður. Líkurnar á að Argentína komist langt eru góðar — en líkurnar á titilvörn eru mun lægri en stuðlarnir gefa til kynna.

Messi, Maradona og saga sem heldur áfram

Argentína á HM 2026 er saga um arfleifð og umbreytingu. Messi lyfti bikarnum í Katar og jafnaðist á við Maradona sem stærsta goðsögn argentínsks fótbolta. Nú stendur hann frammi fyrir spurningunni sem allir goðsagnakenndir leikmenn fá: hvenær hættir maður? Á HM 2026 verður Messi annað hvort sögulega eldsti leikmaður til að skora á heimsmeistaramóti eða hann verður á bekknum og horfir á næstu kynslóð taka við. Hvort sem er verður þetta augnablik sem allur fótboltaheimurinn mun horfa á — og fyrir íslenska áhorfendur sem elska fótboltasögur er þetta ein þeirra bestu.

Fyrir íslenska veðmálagera er Argentína flókið lið til að meta vegna þess að tilfinningarnar sem liðið vekur — Messi, HM 2022, meistaratitillinn — geta truflað skynsama greiningu. Liðið á dýpt, reynslu og þjálfara sem hefur sannað sig en titilvörnin er söguleg áskorun og aldurinn á lykilmönnum er áhættuþáttur sem ekki má gleyma. Mitt ráð er þetta: veðjaðu á Argentínu til að komast langt en ekki til að vinna mótið. Stuðlar á undanúrslit eða átta liða úrslit bjóða betra virði en heildarveðmál og þar liggja tækifærin fyrir þá sem vilja nýta sér argentínskan styrk án þess að borga of hátt verð fyrir hann. Argentínska liðið mun gefa okkur eftirminnileg augnablik á HM 2026 — spurningin er aðeins hvort þau augnablik dugi til að halda á bikarnum aftur eða hvort ný kynslóð þurfi sitt eigið mót til að sanna sig.