Riðill E: Þýskaland, Fílabeinsströndin, Ekvador, Kúrasao — auðveldir sigrar?

Þýskaland féll úr í riðlinum á HM 2018 og HM 2022 — tvisvar í röð. Fyrir land sem hefur unnið fjögur heimsmeistaramót er þetta óviðunandi og þrýstingurinn á liðið á HM 2026 er gríðarlegur. Ég fylgdist náið með Þýskalandi á EM 2024 á heimavelli og sá lið sem var að finna sjálft sig aftur: Jamal Musiala og Florian Wirtz leiddu endurreisn sem gaf þýskum aðdáendum von. Nú kemur prófið — getur Þýskaland sannað sig á HM eftir tvö hörmulegt mót? Riðill E lítur vel út á pappírnum: Fílabeinsströndin er sterk en ekki ósigrandi, Ekvador hefur reynslu og Kúrasao er minnsta þjóðin á mótinu. En ég hef lært af reynslu að „auðveldir“ riðlar eru sjaldnast auðveldir þegar Þýskaland er að reyna að endurheimta dýrð sína.

Þýskaland — endurreisn eða áframhaldandi kreppa?

Ég man eftir 2014 þegar Þýskaland vann HM í Brasilíu og þýskur fótbolti var á toppinum. Tíu árum síðar er staðan allt önnur. Á HM 2018 í Rússlandi endaði Þýskaland síðast í riðlinum og tapaði gegn Suður-Kóreu 0:2 — niðurstaða sem sló Þýskaland í högg sem landið hefur ekki enn náð sér af. Á HM 2022 í Katar endaði Þýskaland aftur síðast í riðlinum eftir tap gegn Japan 1:2 í opnunarleiknum og jafntefli við Spán. Tvö riðilsfall í röð — eitthvað sem hefur aldrei gerst áður í sögu þýsks fótbolta og stangast á við ímynd Þýskalands sem liðs sem kemur alltaf til baka þegar mest á reynir.

En EM 2024 á heimavelli gaf von sem var raunveruleg. Musiala var framúrskarandi og sýndi að hann er einn besti leikmaður heims — á aðeins 21 árs aldri getur hann farið framhjá verjendum, skorað úr fjarlægð og búið til tækifæri sem enginn annar sér. Wirtz hjá Bayer Leverkusen bætti við skapandi krafti sem var ótrúlegur — liðið hans vann þýsku deildina ósigursterkt á leiktíðinni 2023–2024. Saman mynduðu þeir tvöfalda ógn sem fáir gátu stöðvað á EM og spurningin er hvort þeir geti endurtekið það á HM-vettvangi utan heimavallar. Stuðlar hafa Þýskaland sem skýrt uppáhald í riðli E á um 1.15 til að komast áfram og ég tel það réttmætt — en með fyrirvara sem byggist á sögulegum gögnum.

Þýski þjálfarinn Julian Nagelsmann hefur innleitt nýja leikhátt sem leggur áherslu á háan þrýsting og hraðar sóknir. Liðið er yngra en á undanförnum mótum og hefur endurnýjað sig á flestum stöðum. Antonio Rüdiger og Jonathan Tah stýra vörninni, Joshua Kimmich er enn hjarta miðjunnar og getur spilað bæði sem miðjumaður og hægri bakverður, og Kai Havertz hefur þróast í raunverulegan framherja hjá Arsenal þar sem hann skoraði 14 mörk í ensku úrvalsdeildinni á síðustu leiktíð. Þýskaland á heimsklassa leikmannahóp sem er djúpur á öllum stöðum — spurningin er hvort andlegur styrkur fylgi tæknilegu gæðunum þegar þrýstingur HM-leiks er mestur.

Fílabeinsströndin og Ekvador — raunverulegar ógnir?

Fílabeinsströndin er sterkasta afríska liðið í riðli E og á ekki að vanmeta undir neinum kringumstæðum. Liðið vann Afríkubikarinn 2023 eftir dramatískan úrslitaleik gegn Nígeríu og hefur leikmenn í efstu evrópskum deildum: Sébastien Haller hefur komið til baka eftir krabbameinsmeðferð og sýnt ótrúlegan hæfileika og andlegan styrk, Franck Kessié hefur reynslu úr AC Milan og Barcelona, og Nicolas Pépé er enn hættulegur á vængjunum þrátt fyrir að hafa farið úr efstu deildum. Fílabeinsströndin spilar hraðvirkan, líkamlegan fótbolta sem getur valdið vandræðum hverjum sem er — sérstaklega á HM þar sem einn leikur getur snúist á augnabliki. Stuðlar hafa liðið sem annað sterkasta í riðlinum á eftir Þýskalandi, á bilinu 2.00–2.30 til að komast áfram, og ég tel þá stuðla vera sanngjarna. Fílabeinsströndin gæti raunverulega komist áfram úr riðlinum — og í nýja kerfinu þar sem átta bestu þriðja sætis liðin halda líka áfram eru líkurnar enn betri.

Ekvador er suður-amerískt lið sem hefur reynslu af HM — liðið var á mótinu 2022 og komst úr riðlinum. Ekvador spilar á mikilli hæð heima (Quito er á 2.850 metrum) og það gefur liðinu líkamlegan styrk og þol sem er óvenjulegur á heimsvísu — leikmenn sem vaxa upp í þunnu lofti hafa betri súrefnisupptöku. Moises Caicedo (Chelsea) er einn besti varnarmiðjumaður heims og gefur liðinu grunn sem margir stærri lið öfunda — hann er aðeins 23 ára og hefur þegar orðið einn lykilmanna í ensku úrvalsdeildinni. Enner Valencia er reynslumikill framherji með HM-reynslu og Gonzalo Plata bætir við hraða. Ekvador er þriðja sterkasta liðið í riðlinum og gæti tekið stig af Fílabeinsströndinni og jafnvel Þýskalandi ef staðan er rétt. Stuðlar á Ekvador eru á bilinu 3.00–3.50 til að komast áfram, sem ég tel vera sanngjarna.

Kúrasao er sagan sem riðill E bætir við — 150.000 íbúa eyríki í Karíbahafi sem komst á HM 2026 og er minnsta þjóðin á mótinu. Liðið á leikmenn með hollenskan bakgrunn sem spila í hollenskum og belgískum deildum og hefur þróast hratt undir nýjum þjálfara. Ég fjalla um Kúrasao á sérstakri síðu, en hér er lykilatriðið: liðið mun þurfa kraftaverk til að taka stig í þessum riðli. Þýskaland, Fílabeinsströndin og Ekvador eru öll of sterk og Kúrasao mun líklega enda í fjórða sæti. En sjálft það að vera á HM er gríðarlegur sigur og liðið mun spila af öllu hjarta — eins og Ísland gerði 2018. Samanburðurinn við okkur er viðeigandi: Kúrasao er jafnvel minna en Ísland og draumurinn er sá sami.

Stuðlar og spá — er þetta virkilega auðvelt?

Markaðurinn segir: Þýskaland er augljóst uppáhald (~1.15), Fílabeinsströndin er í öðru sæti (~2.00–2.30), Ekvador er þriðja (~3.00–3.50) og Kúrasao er langt á eftir (~15.00+). Ég er að mestu sammála en vil nefna eitt sem skiptir máli: stuðlar á Þýskaland til að komast áfram eru of lágir miðað við söguleg gögn. Þýskaland féll úr í riðlinum tvisvar í röð á síðustu tveimur HM-mótum — stuðlarnir endurspegla liðið eins og það var á EM 2024, en ekki eins og það hefur verið á HM. Mismunurinn er raunverulegur og veðmálagerar ættu að taka hann til greina.

Lykilleikurinn er Þýskaland gegn Fílabeinsströndinni. Ef Þýskaland vinnur þann leik sannfærandi er liðið líklega tryggt — þá eru sex stig í sjónmáli og riðilssigurinn nánast tryggður. En ef Fílabeinsströndin tekur jafntefli eða vinnur opnast riðillinn alveg og allt verður óvíst. Ég spái því að Þýskaland vinni leikinn en ekki auðveldlega — stuðull á jafntefli (~4.00) er áhugavert veðmál fyrir áhættusækna vegna þess að Fílabeinsströndin spilar líkamlega og getur truflað þýskan leikstíl. Ekvador gegn Fílabeinsströndinni er annar lykilleikur sem ræður öðru sætinu — sá leikur verður líkamlegur, hraður og dramatískur.

Áhugaverðasta veðmálið í riðli E er Fílabeinsströndin til að komast áfram á stuðlum í kringum 2.00–2.30. Afrísk lið hafa verið vanmetin á HM undanfarin ár — Marokkó sýndi það á HM 2022 þegar liðið komst í undanúrslit og sigraði Belgíu, Spán og Portúgal á leiðinni. Fílabeinsströndin hefur sambærileg gæði og Marokkó á sínum tíma og stuðlarnir endurspegla það. Annað áhugavert veðmál er heildarmarkatala í leikjum Kúrasao — veðja á yfir 3.5 mörk þegar Kúrasao mætir Þýskalandi er hátt stuðuls veðmál sem gæti raungerst ef Þýskaland spilar á fullu.

Mín spá: Þýskaland og Fílabeinsströndin komast áfram, Ekvador endar í þriðja sæti með möguleika á framgangi sem þriðja sætis lið ef stigafjöldinn er nógu hár (fjögur stig ættu að duga), og Kúrasao endar í fjórða sæti en mun njóta hvers augnabliks á stóra sviðinu.

Goðsögn: „auðveldur“ riðill þýðir auðveldan sigur

Þetta er ein hættulegasta goðsögnin í HM-fótbolta og ég hef séð hana fella stór lið ítrekað á síðustu mótum. Á HM 2022 var Belgía í riðli sem margir kölluðu auðveldan — Kanada, Marokkó og Króatía — og komst ekki áfram. Á HM 2018 var Þýskaland sjálft í riðli sem enginn taldi hættulegan — Mexíkó, Svíþjóð og Suður-Kórea — og féll úr. Vandamálið er sálfræðilegt: þegar lið telur sig vera í auðveldum riðli minnkar andleg harka, undirbúningur verður minni gagnvart „minni“ liðum og smá mistök verða dýr vegna þess að leikmenn búast ekki við þeim.

Þýskaland stendur frammi fyrir nákvæmlega þessari hættu í riðli E. Ef liðið og fjölmiðlar líta á riðilinn sem formsatriði gæti einbeitingin brostið — og Fílabeinsströndin eða Ekvador mun nýta sér hvert tækifæri sem þeim bjóðast. Ég man eftir HM 2018 þegar Þýskaland tapaði gegn Suður-Kóreu 0:2 í síðasta riðilsleiknum. Þýskaland þurfti að vinna til að komast áfram og komst ekki í eitt einasta mark á 90 mínútum — gegn liði sem var talið mun veikara og sem hafði ekkert til að spila um nema stolt. Sú sýn hefur elt þýskan fótbolta síðan og á HM 2026 verður hún í huga allra þýskra leikmanna og þjálfara.

Ráðið mitt til veðmálagera er tvíþætt: ekki veðja á ólíklegar niðurstöður bara vegna þess að þú manst eftir HM 2018 og 2022 — Þýskaland er betra lið nú en þá og Musiala og Wirtz eru nýtt afl sem liðið átti ekki á þeim mótum. En ekki heldur gera ráð fyrir 100% öryggi. Veðja á Þýskaland til að vinna riðilinn á stuðlum í kringum 1.45 er sanngjarn kostur sem gefur litla en örugga ávöxtun. Stuðlarnir á Þýskaland til að komast áfram (~1.15) eru hins vegar of lágir að mínu mati miðað við söguleg gögn sem sýna tvö riðilsfall í röð. Besta nálgunin er að veðja á riðilinn sem heild frekar en einstakar niðurstöður og nota stuðlana á Fílabeinsströndinni sem áhugaverðan viðbótarkost.